For the best experience, open
https://m.navbharatsamay.in
on your mobile browser.

એક પાસે પુષ્કળ તેલ ભંડાર અને બીજા પાસે પુષ્કળ રૂપિયા… અર્થતંત્રની દ્રષ્ટિએ, ઈરાન અને ઈઝરાયેલ વચ્ચે કોણ વધુ શક્તિશાળી છે?

05:07 PM Apr 14, 2024 IST | arti
એક પાસે પુષ્કળ તેલ ભંડાર અને બીજા પાસે પુષ્કળ રૂપિયા… અર્થતંત્રની દ્રષ્ટિએ  ઈરાન અને ઈઝરાયેલ વચ્ચે કોણ વધુ શક્તિશાળી છે
Advertisement

યુક્રેન અને રશિયા વચ્ચેનું યુદ્ધ, ઈઝરાયેલ અને હમાસ વચ્ચેનું યુદ્ધ અને હવે ઈરાન અને ઈઝરાયેલ વચ્ચેનું યુદ્ધ… છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં વિશ્વ એક પછી એક યુદ્ધ સંકટમાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે. ઈરાન અને ઈઝરાયેલ મધ્ય પૂર્વના તે દેશોમાંથી એક છે, જેની વચ્ચે તણાવ અને સંઘર્ષ કંઈ નવી વાત નથી. ઈઝરાયલ-હમાસ યુદ્ધ બાદ ગાઝામાં ઈઝરાયેલના બોમ્બમારાથી બંને દેશો વચ્ચે તણાવ વધી ગયો હતો. 1 એપ્રિલે જ્યારે ઈઝરાયેલે સીરિયામાં ઈરાની દૂતાવાસ પર હુમલો કર્યો ત્યારે ઈરાનની ધીરજ તૂટી ગઈ. 13 એપ્રિલે ઈરાને ઈઝરાયેલ પર હુમલો કર્યો. આ કટ્ટરપંથી દેશો વચ્ચે શરૂ થયેલા યુદ્ધે સમગ્ર વિશ્વની ચિંતા વધારી દીધી છે. યુદ્ધની વચ્ચે, ચાલો બંને દેશોની અર્થવ્યવસ્થા, તેમની નાણાકીય શક્તિ અને સંરક્ષણ બજેટ પર એક નજર કરીએ.

Advertisement

ઇઝરાયેલ અને ઈરાનની અર્થવ્યવસ્થા
ઈરાનના અર્થતંત્રની વાત કરીએ તો તેની અર્થવ્યવસ્થા મુખ્યત્વે તેલ અને કુદરતી ગેસની નિકાસ પર નિર્ભર છે. વર્ષ 2024માં ઈરાનની જીડીપી વૃદ્ધિ 421.35 બિલિયન યુએસ ડોલર રહેવાનો અંદાજ છે. વર્ષ 2023માં ઈરાનનો જીડીપી 366.438 અબજ ડોલર રહેશે. જો આપણે આર્થિક મોરચે રેન્કિંગની વાત કરીએ તો તે 42માં નંબર પર છે. જો ઈઝરાયેલની અર્થવ્યવસ્થાની વાત કરીએ તો લાંબા સમયથી યુદ્ધનો સામનો કરી રહેલી ઈઝરાયેલની અર્થવ્યવસ્થા હચમચી ગઈ છે. ગાઝા પટ્ટીમાં ચાલી રહેલા યુદ્ધની વચ્ચે ઈઝરાયેલની અર્થવ્યવસ્થા વર્ષ 2023માં 436 અબજ ડોલર સુધી પહોંચી જશે. દેશ ભારે બેરોજગારી અને મજૂરોની અછત જેવી સમસ્યાઓનો સામનો કરી રહ્યો છે.

Advertisement
Advertisement

ઈરાનમાં લોકો કિડની વેચવા મજબૂર
જો આપણે ઈરાનની વાત કરીએ તો તેની પાસે તેલના વિશાળ ભંડાર હોવા છતાં, તેની બરબાદ થયેલી અર્થવ્યવસ્થાને કારણે લોકોનું જીવન નિર્વાહ કરવાનું મુશ્કેલ બની રહ્યું છે. ઈરાનના લોકો હવે પૈસા માટે તેમના શરીરના અંગો પણ વેચવા મજબૂર છે. ધ નેશનલના રિપોર્ટ અનુસાર, ઈરાનની રાજધાની તેહરાનના વાલિયાસર સ્ક્વેરમાં તમને આવી જાહેરાતો જોવા મળશે, જ્યાં લોકો તેમના શરીરના અંગો વેચવા માટે તૈયાર છે. જાહેરાતમાં તેમનું સરનામું અને ફોન નંબર લખેલા છે. લોકો કિડની વેચીને જીવન ગુજારી રહ્યા છે. લોકો ટ્વિટર, ઇન્સ્ટાગ્રામ અને ટેલિગ્રામ પર કિડની વેચવાની જાહેરાત કરી રહ્યા છે. તમને જણાવી દઈએ કે ઈરાનમાં કિડની વેચવી કાયદેસર છે.

ઈઝરાયેલ અને ઈરાન વચ્ચે માનવશક્તિમાં કોણ આગળ છે?
વસ્તીની વાત કરીએ તો ઈરાનની વસ્તી 876 મિલિયન છે અને ઈઝરાયેલની વસ્તી માત્ર 904 મિલિયન છે એટલે કે ઈરાન મેનપાવરમાં ઈઝરાયેલ કરતા ઘણું આગળ છે. સૈન્ય તાકાત પર નજર કરીએ તો સક્રિય સૈન્ય કર્મચારીઓની સંખ્યામાં ઈરાન આગળ છે.

સંરક્ષણ બજેટ પર કોણ કેટલો ખર્ચ કરે છે?
ઈરાન સંરક્ષણ બજેટ પર $9.95 બિલિયન ખર્ચે છે જ્યારે ઇઝરાયેલનું સંરક્ષણ બજેટ $24.4 બિલિયન છે. ઈઝરાયેલનો ડિફેન્સ પરનો ખર્ચ વધુ છે. ફોરેન એક્સચેન્જ રિઝર્વ પર નજર કરીએ તો ઈઝરાયેલ આમાં ઈરાન કરતા ઘણું આગળ છે. ઈરાનનો વિદેશી હૂંડિયામણ ભંડાર 127.15 અબજ ડૉલર છે, જ્યારે ઈઝરાયેલનો વિદેશી હૂંડિયામણનો ભંડાર 212.93 અબજ ડૉલર છે.

કોના પર કેટલું વિદેશી દેવું
દેવાના મામલામાં પણ ઈઝરાયેલ ઘણું આગળ છે. ઈરાન 8 બિલિયન ડૉલરનું દેવું છે જ્યારે ઈઝરાયેલ પર 135 બિલિયન ડૉલરનું જંગી દેવું છે. જો એર પાવરની વાત કરીએ તો ઈરાન પાસે કુલ 551 ​​એરક્રાફ્ટ છે જ્યારે ઈઝરાયેલ પાસે 612 એરક્રાફ્ટ છે.

શું પછી કેટલું તેલ
તેલ ઉત્પાદનની વાત કરીએ તો ઈરાન પાસે 158 અબજ બેરલ તેલનો ભંડાર છે. ઈરાન ઓપેકનો ત્રીજો સૌથી મોટો તેલ ઉત્પાદક દેશ છે. ઈઝરાયેલ ક્રૂડ ઓઈલનું બહુ ઓછું ઉત્પાદન કરે છે. તેની જરૂરિયાતો માટે આયાત પર પણ નિર્ભર રહેવું પડે છે.

Advertisement
Author Image

Advertisement